İndiyədək 1 milyon 143 min 709 nəfər koronavirusdan dünyasını dəyişib...

Dünyanın bir çox ölkələrində koronavirus infeksiyasına (COVID-19) yoluxmanın ikinci dalğası yaşanır. Əslində bu, gözlənilən idi və əksər ölkələrdə ikinci dalğaya hazırlıqlar görülmüşdü. Azərbaycanda da bununla bağlı müvafiq addımlar atılıb, xəstəxanalar tikilib, dərman vasitələri alınıb.
Biz bu materialı hazırlayan zamanda dünyada koronavirusa yoluxanların ümumi sayı 42 milyon 53 min 491 nəfər, koronavirusdan ölənlər 1 milyon 143 min 709, sağalanlar isə 31 milyon 212 min 418 nəfərdir. Günlük yoluxma 450 mindən çoxdur. Dünyada gündəlik ölümlər isə 6-7,5 min arasında dəyişir.
Koronavirusun yayılmasında mövsümün rolu nə qədərdir?
COVID-19-a yoluxma hallarının baş verdiyi dünyanın 500 bölgəsində hava şəraitini müqayisə edən dərc olunmamış bir analizdə virusun yayılma sürətinin temperatur, külək sürəti və nisbi rütubət ilə əlaqəli olması ehtimal edilib. COVID-19-un mövsümi xarakter daşıma ehtimalına işarə edən bəzi məlumatlar da var. Yeni xəstəliyin dünyada yayılmasından görünür ki, virus soyuq və quru hava şəraitinə üstünlük verir. Digər bir dərc olunmamış tədqiqat işində də yüksək temperaturlu iqlimlə Covid-19-a yoluxma  hallarının aşağı düşməsi arasında bir əlaqəyə diqqət çəkilib. Amma bu da qeyd olunub ki, təkcə yüksək hava temperaturu xəstəliyin qlobal miqyasda dəyişgənliyinə həlledici təsir göstərə bilməz. Tədqiqatçılara görə, COVID-19-19 üçün ən az uyğun gələn iqlim şəraiti dünyanın tropik bölgələrində ola bilər.

Bu pandemiya bir çox hallarda daha adi sayıla bilən virusların mövsümi yayılma qaydalarına uyğun yayılmır. Məsələn, qripə yoluxma hallarının əksəriyyəti qış dövründə baş versə də, İspan qripi yay aylarında ən yüksək həddə çatır. Koronaviruslar yağlı örtüklə əhatələnib. Araşdırmalarda deyilir ki, soyuqda həmin yağlı örtük rezinə bənzər bir hala gəlir, bişmiş ətin yağı kimi, soyuduqca daha çox bərkiyir və beləliklə, virusun bədən xaricində daha uzun müddət qalmasına imkan verir. Zərərli virusların əksəriyyəti bunun nəticəsində güclü mövsümi asılılığa malikdir. Tədqiqatlar artıq göstərib ki, Sars-Cov-2 virusu 21-23 °C temperatur dərəcələrində və 40% nisbi rütubətdə plastik və polad kimi sərt səthlərdə 72 saata qədər qala bilər.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Vətən müharibəsi aparır. Ön cəbhədə düşməni darmadağın edib, qalib gəlirik. Arxa cəbhədə də koronavirusdan qorunmaq üçün karantin rejimi sərtləşdirilib və ən əsası, bu virusun əsgərlərə, ordumuza keçməsini önləmək üçün ehtiyatlı olmalıyıq. İndiyədək açıqlanan rəsmi məlumatlara görə, orduda hər hansı yoluxma faktı qeydə alınmayıb.
Lakin mülki əhali arasında, bəzi bölgələrimizdə yoluxma sayı artıb. Buna görə də həmin bölgələrə giriş-çıxış qapadılıb. İnfeksionistlər bildirirlər ki, hərbçilərimizi qorumaq üçün ilk növbədə özümüzü qorumalı, əlamətləri hiss etdiyimiz zaman ətrafdakı insanlarla təması kəsməliyik.

“Yeni Müsavat”a açıqlamasında TƏBİB-in İnfeksiya xəstəlikləri üzrə işçi qrupunun rəhbəri Vasif Əliyev də bu məqama diqqət çəkərək, insanları karantin qaydalarına əməl etməyə çağırıb.
Müşahidələr göstərir ki, Bakıda ictimai nəqliyyatda, marketlərdə maskadan istifadə məcburi hal alıb. Lakin bölgələrdə, Bakıdan kənar ərazilərdə çox az adamın tibbi maskadan istifadə etdiyini görmək olar. Bu isə təhlükədən xəbər verir. Tibbi maska virus daşıyıcısı olan şəxsin başqalarını yoluxdurmaması üçün önəmli rol oynayır. Ona görə də əgər kimsə özü belə hiss etmədən virus daşıyıcısıdırsa və maskadan istifadə etmirsə, qapalı məkanda onunla birlikdə olan digər şəxsləri asanlıqla yoluxdura bilər.

Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) Xəstəliklərin profilaktikası və kontrolu şöbəsinin müdiri Yaqut Qarayeva  AzTV-yə müsahibəsində bildirib ki, hazırda reanimasiya şöbələrində 200-dən çox xəstə var, onlardan 20-yə yaxını süni tənəffüs aparatına qoşulub: “Hər birimiz bunun məsuliyyətini hiss eləməliyik. Doğrudur, dövlət modul tipli xəstəxanalar tikib, yetərincə süni tənəffüs aparatları da gətirilib. Lakin bir resurs var ki, onu yetişdirmək çox çətindir. Bunlar tibb işçiləridir. Bir həkim-reanimotoloq, həkim-pulmonoloqun yetişməsi üçün illər lazımdır. Bizim stasionar çarpayı sayı baxımından heç bir problemimiz yoxdur. Stasionarda yatan xəstəyə hər bir həkim qulluq edə bilər. Bütün dünyada belə praktika var. Belə ki, digər ixtisasdan olan həkimlərə yüngül treninq keçirlər və onlar stasionarda yatan xəstəni müalicə etməyi və onu nəzarətdə saxlamağı bilirlər. Lakin reanimasiyada olan, süni tənəffüs cihazına qoşulan xəstəyə sadəcə mütəxəssis, həkim-reanimotoloq baxa bilər. Hər hansı bir həkimi qısa müddətdə treninqlər keçərək süni tənəffüs aparatında olan xəstəyə baxmağı öyrətmək mümkün deyil”.
Qeyd edək ki, oktyabrın 23-də Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına 803 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 212 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.. Ölənlərin sayı isə 8-dir.