Tofiq Abbasov: “Bu məsələ Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə razılaşdırılıb”

Rusiya prezidenti Vladimir Putin Qarabağda Rusiya Humanitar Mərkəzinin yaradılması barədə sərəncam imzalayıb. Bu, Azərbaycanda da ciddi müzakirələr doğurub. Üç bənddən ibarət olan fərmanda Rusiya dövlət qurumlarının Dağlıq Qarabağ (DQ) sakinlərinin bu bölgəyə qaytarılmasına yardım üzrə addımları, Azərbaycana və Ermənistana infrastrukturun bərpa edilməsində və DQ-də normal həyat şəraitinin yaradılmasında yardım, bu istiqamətdə ictimai qurumların və dövlət qurumlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, qeyd edilən vəzifələrin həyata keçirilməsində Azərbaycana və Ermənistana yardım məsələləri nəzərdə tutulub. Mərkəzə Rusiyanın güc qurumları, digər federal orqanları və Xarici İşlər Nazirliyi daxildir.
Qeyd edək ki, bəzi siyasi partiyalar bunun Azərbaycan qanunlarına zidd olduğunu iddia edirlər.  
Deputat, politoloq Arzu Nağıyev “Yeni Müsavat”a açıqlamasında narahatçılığa heç bir əsas görmədiyini qeyd etdi: “Rusiyanın regionda çox ciddi maraqları var. Əgər ermənilər qayıtmasa, o zaman bir sual meydana çıxır: hansı sülhü qorumaqdan söhbət gedir? Bunlar çalışacaqlar ki, münaribə vaxtı o əraziləri tərk edənlər geri qayıtsınlar. Eyni zamanda paralel olaraq Azərbaycan tərəfə köçmüş, Qarabağdan gələn qaçqın və məcburi köçkünlərimizin də geri dönmələri təmin olunmalıdır. Bu problem BMT-nin Ali Komissarlığı səviyyəsində həll olunmalıdır. Bu olacaq da. Burada ruslar özlərinin istədiyi kimi hərəkət edə bilməzlər.

İndiyə qədər imzalanan hər bir sənədə istinad edilməlidir. Burada Azərbaycan Konstitusiyasının, ərazi bütövlüyünün pozulmasından söhbət gedə bilməz. Hər bir məlumat süzgəcdən keçirilərək, təhlil edildikdən sonra siyasi rəhbərliyə məruzə olunmalıdır. İnfrastrukturların bərpası Azərbaycan olmadan həyata keçirilə bilməz. Çünki ərazilər yenə də dediyim kimi, bizə məxsusdur. Pul vahidi, müxtəlif kommunal məsələlər kimi problemlər Azərbaycanın razılığı olmadan həyata keçirilə bilməz. Bu proseslərdə narahatlığa əsas yoxdur. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü tam şəkildə bərpa edir. Həmin bərpaya mane olmağa çalışan quldur dəstələri ərazilərimizi tərk etməlidir”.

Politoloq Tofiq Abbasov da fərqli mövqedə deyil: “Burada məsələlərə müxtəlif baxış bucaqlarından baxmaq lazımdır. Çünki həqiqətən də müharibə bölgələrində humanitar vəziyyət son dərəcə gərgindir, dağıntıların miqyası kifayət qədər böyükdür. Bu baxımdan indi bizim ərazilərdə gedən döyüşlər öz izini qoyub. İnsanlara kömək lazımdır, kommunikasiyaları əvvəlki vəziyyətinə qaytarmaq üçün güclər, resurslar, düşünülmüş plan lazımdır. Bunların hamısını təbii ki, yerinə yetirmək olmaz. Azərbaycanda narahatlığın olduğu barədə suallar verilir. Mən başqa fikirdəyəm. Birincisi, bu məsələ Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə razılaşdırılıb, yəni rəsmi Bakı bu məsələdə öz razılığını verib. Bu baxımdan biz humanitar fəaliyyətin qarşısını ala bilmərik. Müharibə bölgəsinə Rusiya ciddi qüvvələr yeridib. Hətta Rusiyanın Fövqəladə Hallar Nazirliyinin orada postları qurulur. Onlar özləri də gördükləri işlərlə bağlı həm Kremlin sahibi Vladimir Putinə, həm də münaqişə tərəflərinə hesabatlar verirlər. Oradakı bu missiyanın vaxt çərçivəsi var. Yəni öz işlərini gördükdən sonra oradan çıxıb getməli olacaqlar. Ola bilsin ki, ermənilərlə orada bir daha üz-üzə gələk. Onlardan nə desən gözləmək olur. Çalışacaqlar ki, humanitar missiyanın adından hansısa bir tənqidlərə yol versinlər, Azərbaycan üçün problemlər yaratsınlar. Amma düşünmürəm ki, bunlar bizdə çaxnaşma yarada bilər, yaxud ölkəmizin maraqlarına zidd olan nəsə baş versin. Bu proseslərin hamısında biz bir şeyin şahidi oluruq ki, dövlət başçısı hər zaman baş verən proseslərlə, dəyişikliklərlə bağlı xalqına məlumat verir, münasibətini bildirir, müraciətlərində bunları açıqlayır. İnanmıram ki, Prezident İlham Əliyev orada Azərbaycanın maraqlarına toxunan bir təhlükəli, sürüşkən məqam varsa, ona göz yumsun. Biz görürük ki, dövlət başçısı öz vədlərinə əməl edir. Müraciətlərində sual doğuran məqamların hamısına toxunur və aydınlıq gətirir. Bu baxımdan məndə qətiyyən  narahatlıq yoxdur. Dediyim kimi, orada istənilən məqamda bir dəyişiklik, təxribat xarakterli nələrsə baş verə bilər. Çünki söhbət unutmayaq ki, ermənilərdən gedir. Amma inanmıram ki, Rusiya nümayəndələri buna imkan versinlər, göz yumsunlar, yaxud bir zəiflik nümayiş etdirsinlər. Güc qurumlarının ora yerləşdirilməsi barədə narahatlıqlar ifadə olunur. Amma düşünək ki, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin özü güc qurumudur, özü də faktiki olaraq hərbi qurumdur, istənilən dövlətdə, o cümlədən Azərbaycanda. Biz bunun qarşısını ala bilmərik. Onlar humanizm məsələlərinin öndə getməsini təmin edirlər. Təbii fəlakətlər, qəzalar baş verəndə birinci onlar həmin yerlərə çatırlar. Onların vəzifəsi bundan ibarətdir ki, güc tətbiq edərək, proseslərin daha təhlükəli istiqamətə getməsinə imkan vermirlər. Bu baxımdan təbii ki, Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyi öz imkanlarından istifadə edəcək. Görürsünüz ki, hətta hərbi texnika da var. Bəzi məsələlərin həlli üçün güc tətbiq olunur. Bu, təbiidir və çəkinməyə gərək yoxdur. Onsuz da bu proseslərin hamısı nəzarətimiz altında gedir. Azərbaycan oradan öz gözünü çəkməyəcək, çünki ərazilər bizimdir. Bunların hamısı müvəqqəti əməliyyatlardır. Vaxt bitəndən, işlər görüləndən sonra oradan çıxıb gedəcəklər”.