Azad İsazadə: “Ümid edirəm ki, yaxın vaxtlarda məsələ həll olunacaq”

Cəbhə bölgələrində zərərçəkən sakinlərə kömək etmək üçün 34 psixiatr və sosial işçidən ibarət bir qrup yaradılıb. Qrupun üzvlərindən biri tanınmış psixoloq Azad İsazadədir.
Azad İsazadə “Yeni Müsavat”a deyib ki, 27 sentyabr tarixindən, ordumuzun əks-hücuma keçməsindən sonra cəbhə bölgəsində yaşayan insanlara psixoloji yardım etməyi düşünüb: “Müharibə başlayandan aydın idi ki, əhaliyə, xüsusən də cəbhə bölgəsində yaşayan insanlara xüsusi psixoloji yardım lazım olacaq. Əsasən də Gəncə, Bərdə terrorundan sonra xeyli sayda insanın, o cümlədən terrordan əziyyət çəkmiş uşaqların və onların valideynlərinin psixoloji yardıma ehtiyacı var. Təkcə terrordan əziyyət çəkənlər deyil, həmçinin şəhid ailələri də var.  Beləliklə, biz fikirləşdik ki, əhali arasında sözsüz psixoloji yardım lazımdır. Lakin kütlə böyük olduğu üçün psixoloqlar müxtəlif regionlarda işləməlidir. Düşündük ki, vahid bir proqram yaradaq və həmin vahid proqram əsasında eyni sistemlə işləyək. Nəticədə bir sıra təlimlər də keçirdik və 34-ə yaxın könüllü psixoloq, həkim-psixiatr, sosial işçi bu işə qatılmağa razılıq verdi.
Lakin bir neçə texniki məsələ var. İlk növbədə həmin zonalara getmək mürəkkəbdir. Çünki məlum olduğu kimi, yollarda postlar var və bu anlaşılandır. Yəni müharibə şəraitində hər cür təxribat da ola bilməsi ehtimalı var və bunun üçün də postların olması zəruridir. Ona görə də çalışdıq ki, bu məsələni rəsmiləşdirək. Artıq bu haqda müzakirə aparılır və rəsmi icazə gözləyirik.
Digər problem isə bölgələrdə əhalinin əksəriyyətinin karantin qaydalarına doğru əməl etməməsi ilə bağlıdır. Yəni koronavirusdan qorunmaq zəifdir.  Sözsüz ki, könüllülər həmin bölgələrə getməklə böyük risk altında olacaqlar. Bu baxımdan işçilərimiz bölgələrə getməzdən əvvəl koronavirusla bağlı testdən keçməlidir, bu proses Bakıya geri döndükdən sonra da aparılmalıdır ki, sonradan onların özləri və ailələri üçün risk yaranmasın. Ümid edirəm ki, yaxın vaxtlarda məsələ həll olunacaq.
Hələlik planlaşdırırıq ki, bölgələrdə yaşayan və işləyən yerli mütəxəssislər, həmçinin məktəb psixoloqları, müəllimlər, sosial işçilər, poliklinikada, xəstəxanada çalışanlar üçün onlayn təlimlər təşkil edək.
Bəs psixoloji yardım nədən ibarətdir? İlk növbədə vəziyyəti öyrənməyə çalışırıq ki, əsasən əhalinin hansı problemləri var, hansı yaş qruplarında nə baş verir, daha çox kimlər yuxu pozuntusu, qorxu, həyəcan, təşviş, aqressiya keçirir və sairə. Bu baxımdan xüsusən də uşaqlar arasında müayinə keçirmək, sonra ilkin psixoloji yardım göstərmək lazımdır. İlkin psixoloji yardım o demək deyil ki, mütləq psixoloq, ya da həkim-psixoloq yardımı keçməlidir. Bunu sosial işçi və yaxud hər hansı təlim keçən insanın özü də könüllü olaraq bunu həyata keçirə bilər. İlkin psixoloji yardım insanı dinləmək, ilkin problemləri həll etməyə çalışmaq, hansısa sosial problemlərin həllini tapmaqdan ibarətdir. İlkin  psixoloji yardım və diaqnostikadan sonra  sözsüz ki, ağır simptomu olan uşaqları və böyükləri ayrıca müalicə etmək lazımdır.  Təbii ki, müharibə bitənə qədər Azərbaycan kəndlərinə atəşlər olacaq. Bu baxımdan aydındır ki, gələcəkdə bir sıra insanların, xüsusən də uşaqların psixo-sosioloji reabilitasiyasına ehtiyac olacaq. Bu prosesi 2-3 aydan sonra planlaşdırmışıq. Hələlik ilkin mərhələdə diaqnostika, vəziyyəti öyrənmək və ilkin psixoloji yardım göstərməyə çalışırıq".

Azad İsazadə 
Azad İsazadə qeyd edib ki, Gəncə, Bərdə terrorundan əziyyət çəkən bir neçə şəxs psixoloji yardım üçün onlara müraciət edib. Lakin müraciət edənlərin sayı çox deyil: “Əlbəttə ki, bizə müraciət edənlər var, amma çox nadir hallarda. Çünki onlar bizi tapa bilmir, bilmirlər ki, hara müraciət etsinlər. Buna görə bizim qrup elan verib və artıq Bakıda fəaliyyətə başlamışıq. Yəni kimlərəsə yardım göstəririk, işsiz oturmamışıq. Həmçinin praktiki olaraq hərbi hospitallarda da çalışırıq. Harada yaralı əsgərlərimiz, hərbiçilərimiz müalicə alır, biz ora gedib, psixoloji yardım göstəririk. Özümüzün təhlükəsizliyi baxımından da bəzi təlimlər keçirik. Məsələn, atəş açılanda, yaralananda necə davranmalı, başqalarına həmin vaxt necə yardım etməli, öz təhlükəsizliyini necə təmin etməli və sairə”.