Az qala adətkarda olmuşuq. Hər gün həbsdəki bir icra başçısının o nərmə-nazik orqanizmləri ilə bağlı bir xəbər oxuyuruq. Biri koronavirusa tutulub, xəstəxanaya göndərilir. O birinin ürəyi sözünə baxmır, bir başqası yüksək təzyiqdən əziyyət çəkir. Nağıl dili ilə desək, düşünürsən ki, ey dili-qafil, nə oldu bunlara birdən-birə, eyni vaxtda? Azadlıqda gəzəndə dünyanın bütün naz-nemətlərini yeyən bunlar, dünyanın ən gözəl kurortlarında yay istirahəti keçirən bunlar, vaxtlı-vaxtında “cek-up”larından qalmayan yenə bunlar. Yəni, kasıb kimi birini tapanda o birini tapmamaq söhbəti yoxdu... Qidalanma full, istirahət ful, müalicə ful... O zaman nə oldu? Qorxudanmı orqanları sözlərinə baxmadı? Panika, bütün yığdıqlarını itirmək qorxusu, bunun hikkəsimi onları çökdürdü?

Üstəlik, adamlar adına təcridxana deyilən yerdə qalırlar, koronavirusa yoluxma ehtimalları hamıdan daha zəif. Amma sanki bəhsə girmişcəsinə, bir-birinin ardınca virusa yoluxurlar. Şübhələnməyə haqqımız varmı? Var, həm də sonuna qədər. Çünki bizim bu adamlara qarşı zamanında duyduğumuz şübhələr özünü doğrultdu. Onların heç nəyinə, hətta aldıqları nəfəsə belə güvənməməyə haqqımız çatır. Kasıbın yardım puluna, qarabaşağına, ununa, ərzaq yardımına göz dikən adamlar bizdən özlərinə qarşı inam, güvən, humanizm gözləməsinlər. Və Allah eləsin ki, bu dəfəki şübhələrimizdə yanılaq. Adamlar xəstələniblərsə gerçəkdən, sağlamlıqlarına qovuşsunlar, sonra da məhkəmə qarşısına çıxsınlar, cəzalarını da alsınlar.

Amma lətifə kimi olaylar yaşayırıq. Bir neçə gün bundan öncə Yevlax şəhər İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı Qoca Səmədovun məhkəməsi keçirildi. Sabiq icra başçısı Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim qarşısına çıxarıldı. Məhkəmə bir müddət öncə ev dustaqlığına buraxılan Q. Səmədovun bu iltizamını ləğv etdi. Onun barəsində 7 il müddətinə həbs qərarı verildi. Q. Səmədov yenidən həbsxanaya qaytarıldı. Necə deyərlər, ağlımda dəli suallar... Niyə, nə üçün, hansı səbəbdən? Bu adamı daha öncə ev dustaqlığına niyə buraxmışdız? Buraxmışdızsa, sonra yenidən niyə geri qaytardız? Bizə detalsız xəbərlər təqdim edilir, amma ortada izahat, açıqlama yox. Heç kəs cəmiyyətə hesabat vermək istəmir – sabiq məmur cinayətkar idisə, ev dustaqlığını hansı müsbət hərəkəti ilə haqq etdi? Yox, əgər ev dustaqlığı zamanı özünü ifrat pis apardısa, hansısa qanunsuzluq etdisə, ya da yığdıqlarını da götürüb ölkədən qaçmaq istədisə, bunun açıqlamasını bizə niyə vermirsiz? Cəmiyyətlə hesablaşmamaq nə deməkdir axı?
Ölkənin ən korrupsioner məmurları azadlıqda kef edirlər. Onların müavinləri, şöbə müdirləri, arabanın beşinci təkərləri məhkəmə zallarında az qala boğazlarını cırıb, “vallah, bizlik heç nə yoxdu, qol çək dedilər, çəkdik” deyirlər, amma həmin məmurlara “gözün üstə qaşın var” deyən yoxdu. Ziya Məmmədov o boyda yolları yeyib. Armatur yeyib, sement yeyib, daş yeyib, çınqıl udub... Amma ona heç nə olmayıb. Çəkilib dağlara, özü üçün şeir yazır, namaz qılır, oruc tutur.

Biz də magistral yollarla irəliləyəndə, ya da rayonlara səfər edəndə onu leksikonumuzun ən gözəl sözləri ilə yad edirik. Qarğış, söyüş, nifrin buketi... İndi görək onun namaz-orucla əldə etməyə çalışdığı savabmı güclü olacaq, yoxsa 10 milyonluq xalqın ürək sözlərimi? Əbülfəs Qarayev səhhətini bəhanə edib ölkədən qaçmaq istəyir, sərhəddə yaxalayırlar. Elmar Məmmədyarov o boyda pulu həzmi-rabedən keçirib, amma müsahibə verəndə oğlunun aldığı qızın milliyyətindən danışmağa üstünlük verir. Hacıbala Abutalıbovun bölgələrdəki villaları az qala göz deşir, amma bir Allahın bəndəsi ondan bunun hesabını soruşmur. "Nəylə almısan bunları, Hacıbala müəllim", deyən yoxdu... Nə anladım mən bu ədalətdən? Nə gözləyim mən bu məhkəmələrdən?

Ən maraqlısı da odu ki, camaatımız da yavaş-yavaş məmurlara bənzəməyə başlayır. O gün vəkillərdən birinin müsahibəsini oxuyuram. Deyir, ata-anasını qətlə yetirən məhkum son sözündə hakimə deyib ki, “yetim uşağam, mənə az cəza verin”. Arvadını qəddarlıqla qətlə yetirən bir başqa qatil də məhkəməyə müraciət edərək, “uşaqlarımın anası yoxdu. Onlar başsız qalmasın, məni azadlığa buraxın”, söyləyib. Hamının gözünün qabağında bu cür həyasızlıqlara dair örnəklər var. Qatil də fikirləşir ki, məmura olar, mənə yox? Sıradan dələduz da düşünür ki, icra başçısı, nazir yeyəndə mümkündü, sıra mənə gələndə cəza düşür?

Rasim Qaracanın “Lazımı gözləyərkən” adlı pyesində çox maraqlı bir detal var. Yazıb ki, “bir dəfə uşaq vaxtı məscidə gedəndə itmişdim, adımı məscidin minarəsindən səsləndirmişdilər. Mən də Allah məni çağırır deyə qorxub ağlamışdım”. İndi bu itən, dövlətin pullarını yeyib-yeyib, üstündən də su içən, sonra da qeybə çəkilən məmurların adını hərdən məscid minarələrindən səsləndirin. Bəlkə qorxalar, hürkələr... Bəlkə haqqa gələlər...