Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan hərbi əməliyyatlar zamanı Qarabağla bağlı danışıqların necə getdiyi barədə gün ərzində ikinci bəyanatla çıxış edib.
O, bu bəyanatı “Facebook” səhifəsində yayımlayıb.
Onun sözlərinə görə, oktyabrın 19-da “DQR” in rəhbəri Araik Arutyunyan ona zəng edib. O, nəinki öz fikrini, həm də Qarabağ separatçılarının sabiq liderləri Arkadi Qukasyan və Bako Saakyanın, həmçinin Ermənistanın sabiq prezidentləri Levon Ter-Petrosya, Robert Koçaryan və Serj Sarqsyanın mövqelərini çatdırıb.
Bundan sonra Paşinyan, Rusiyanın təkliflərinin məntiqinə uyğun olaraq, hərbi əməliyyatların dayandırılmalı olduğunu deyən Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə zəng edib: Qarabağın statusu məsələsinin həllini təxirə salmaq, keçmiş DQMV ətrafındakı rayonları vermək, Rusiya sülhməramlılarını yerləşdirmək.
Paşinyan yazır ki, o vaxt səslənən təklifə görə, sülhməramlılar keçmiş DQMV-nin sərhədləri boyu və Laçın dəhlizində yerləşməli idilər.
Baş nazir bu variantı Qarabağ separatçılarının başçısına çatdırıb və Araik Arutyunyan razılaşdığını bildirib. Bundan sonra Paşinyan parlamentdənkənar qüvvələrin nümayəndələrinin iştirakı ilə müşavirə çağırıb və qəbul etdiyi qərarı təqdim edib. Görüşün bir çox iştirakçıları narazılıqla reaksiya veriblər, müşavirədən sonra isə bəziləri sosial şəbəkələrdə yazıblar ki, Qarabağ uğrunda ümumxalq mübarizəsini əngəlləyənlər xəyanətkardırlar, başqa adları yoxdur.
Elə həmin gün Paşinyan parlament fraksiyalarının nümayəndələrinin iştirakı ilə Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) iclasını da toplayıb. İclasda respublikanın prezidenti və bütün ermənilərin katolikosu da iştirak ediblər.
“Müxalifəti əmin etdim ki, onların üzərinə heç bir məsuliyyət qoymayacağam. Sadəcə bu addımı atıram ki, xalqda ondan gizli nəsə bir şey etmək istədiyim barədə fikir yaranmasın”, – deyə o bəyan edib.
Onun sözlərinə görə, o vaxt o, açıq bəyanatla çıxış etsəydi, Azərbaycan təklif olunan ssenaridən imtina edərdi, Ermənistan tərəfi isə çətin vəziyyətə düşərdi. Buna görə də TŞ-nin iclasından sonra Paşinyan Putinə zəng edib və bu təklifə razı olduğunu bildirib. Putin cavab verib ki, bu məsələləri səhərə qədər Əliyevlə müzakirə edib nəticəsini Paşinyana deyəcək.
Növbəti gün səhər Bako Saakyan və Arkadi Qukasyan Paşinyanla görüşdə bildiriblər ki, Qarabağın statusu dəqiqləşdirilmədən hər hansı Sazişə qarşı çıxırlar. Baş nazir hesab edir ki, əslində, onlar bunu həm də Ermənistanın keçmiş prezidentlərinin  adından bəyan ediblər.
“Lakin bütün bunlar vacib deyildi, çünki mən artıq qərar qəbul etmişdim və işi axıra çatdırmaq istəyirdim”, – deyə Paşinyan bildirib.
Ertəsi gün Rusiya Prezidenti, şərtləşdikləri kimi, zəng edib. O bildirib ki, Əliyev buna razıdır, lakin sülhməramlılar keçmiş DQMV — nin sərhədləri boyu deyil, faktiki təmas xəttinin uzunluğu boyu yerləşdirilməlidir-çünki Hadrut və Talış Azərbaycanın nəzarəti altındadır və onlar tutduqları mövqedən geri çəkilməyə razı deyillər. Bundan başqa, Ermənistan tərəfi öhdəlik götürməlidir ki, azərbaycanlılar Şuşaya qayıdacaqlar.
“Beləliklə, atəşin dayandırılması mümkün olmadı, çünki mən dedim ki, Hadrutla razılaşsam belə, Şuşanın verilməsini təsəvvür edə bilmirəm. Rusiya Prezidenti təəccübləndi ki, mən nə üçün azərbaycanlıların qayıtmasının əleyhinəyəm. Mən öz arqumentlərimi təqdim edəndə o dedi ki, onlar məntiqlidir”, – deyə Paşinyan bildirib və əlavə edib ki, bu halda şəhər əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılar olardı və Xankəndinə (Stepanakert) yolu kimin və necə idarə etməsi məsələsini qaldırardı.
Paşinyan əmindir ki, əgər Şuşa ilə bağlı bu ssenariyə razılıq versəydi, Azərbaycan yeni şərt irəli sürərdi – Şuşadan Qırmızı Bazar kəndinə gedən yola nəzarətlə bağlı.
Virtualaz.org