“Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin təcrübəsindən çıxış edərək Rusiya-Ukrayna münaqişəsində beynəlxalq hüquq normalarının pozulmasına görə ciddi qərarlar qəbul edilməsi gözləniləndir”.
Sozcu.info xəbər verir ki,bunu e-huquq.az-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin professoru, hüquq elmləri doktoru Əmir Əliyev deyib.
O bildirib ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Ukrayna-Rusiya işi üzrə 7 və 8 mart tarixlərində keçirəcək dinləmələrdə ilkin olaraq Rusiyanın Ukraynada hərbi əməliyyatları dayandırması tələb olunacaq. Daha sonra, ardıcıllıqla beynəlxalq hüquq normalarının pozulması halları araşdırılacaq.
"Əgər humanitar müdaxilə konsepsiyasından çıxış edilsə belə, hər hansı bir ölkəyə humanitar müdaxilə həyata keçirilirsə, bunun üçün çox ciddi əsaslar olmalıdır. Ukraynaya qarşı güc tətbiq olunması üçün isə heç bir hüquqi əsas yoxdur və bu yolverilməzdir. Ukrayna kifayət qədər demokratik, insan hüquqlarını təmin edən, mühüm beynəlxalq təşkilatların üzvü olan bir dövlətdir və onun tərəfindən beynəlxalq hüquqa zidd heç bir hərəkət həyata keçirilməyib. Ona görə də Ukraynaya qarşı hər hansı hərbi müdaxilə yolverilməzdir. Bu, eyni zamanda region üçün, bütün dünya ölkələri üçün də ciddi təhlükə törədir. Bilirsiniz ki, martın 2-də BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyası çərçivəsində Rusiyanın Ukraynada hərbi əməliyyatlarını pisləyən qətnamə qəbul edilib və BMT-yə üzv olan 141 ölkə qətnamənin lehinə səs verib. Hesab edirəm ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi tərəfindən də Rusiyanın hərbi əməliyyatları dərhal dayandırması və qoşunların çıxarılması tələb ediləcək. Əlbəttə ki, məsələ bununla da bitmir. İnsan hüquqlarının pozulması, dəymiş ziyanın hər bir istiqamətdə müəyyən edilməsi və ödənilməsi də burada prioritet məsələdir. Bu bir qədər müddət tələb edir. Ancaq sonda bununla əlaqədar qərarların da qəbul edilməsi gözləniləndir”, - deyə Ə.Əliyev qeyd edib.
O, münaqişənin danışıqlar yolu ilə həll edilməli olduğunu vurğulayıb: “21-ci əsr hərbi münaqişələr dövrü deyil, sülh dövrüdür. Rusiya-Ukrayna məsələsində də danışıqlar yolu tükənməyib. Amma nədənsə hərbi müdaxilə yolu seçilir və beynəlxalq hüququn prinsipləri ciddi pozulur. Burada ərazi bütövlüyü prinsipi, sərhədlərin pozulmazlığı prinsipi ilə yanaşı, insan hüquq və azadlıqlarının qorunması prinsipinin nəzərə alınması xüsusilə vacibdir. Eyni zamanda, güc tətbiq etməmək və ya güc tətbiq etməklə hədələməmək prinsipi, beynəlxalq mübahisələrin dinc yolla həll edilməsi, nəhayət, beynəlxalq öhdəliklərin vicdanla yerinə yetirilməsi prinsipləri də xüsusi qeyd edilməlidir. Müharibədən mülki əhali daha çox əziyyət çəkir. Ukraynada xeyli sayda mülki insanlar həlak olub. Burada digər dövlətlərin də vətəndaşları vardır. Bu, yolverilməzdir, beynəlxalq hüquqa aid adi dəyərlərin qorunması təmin edilməli, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə ciddi əməl edilməlidir”.
Ə.Əliyev onu da bildirib ki, ərazi bütövlüyü prinsipinin təmin edilməsi bu gün bütün dünya dövlətlərini ciddi düşündürməlidir. Çünki bu məsələnin pozulması böyük beynəlxalq xaosa gətirib çıxara bilər.
"Bilirsiniz ki, bu məsələ uzun müddət Azərbaycan üçün də ciddi bir problem və təhlükə olub. Uzun müddət BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsi yerinə yetirilməyib və Azərbaycan Ermənistan tərəfindən təcavüzə məruz qalmaqla ərazisinin iyirmi faizindən çoxu işğal edilib. Nəhayət, 44 günlük Vətən müharibəsində Cənab Prezidentimiz İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan xalqı vahidlik nümayiş etdirərək, Azərbaycan ordusunun qətiyyəti ilə ərazi bütövlüyümüz bərpa edildi. Bundan sonra isə, Ermənistan törətdiyi cinayətlər nəticəsində isə beynəlxalq məsuliyyətə hökmən cəlb ediləcək”, - o əlavə edib.
Xəyalə Bünyatova