Dəyərli Türk diplomatı Hulusi Kılıçın yaxşı bir sözü var. Deyir, Ermənistan Türkiyə və Azərbaycanın uzanmış barış əllərini nəinki sıxmağa, öpməyə hazır olduğunu əməlləri ilə ortaya qoymalıdırlar. O zaman bölgənin digər xalqları kimi erməni xalqı da nəhayət, xoş günlərinə qovuşa bilər. Tamamilə haqlıdır. Ermənistanın xilası tarixi şablonlardan (amerikalı diplomat Con Bolton da 2018-ci ildə bənzər çağırış etmişdi-E.P.) imtinasında, qonşularına qarşı saxta iddialarından əl çəkməsində, adam kimi yaşamaq yolunu seçməsindədir.
Amma yox, görünən budur ki, “işıq gələn” tərəfə getmək istəmirlər. 44 günlük müharibədə aldıqları zərbələr dərs olmayıb, indi-indi deyirlər ki, 250-yə yaxın hərbçiləri itkin düşüb, yoxa çıxıblar, nə öldüsü, nə qaldısı bilinmir. Hətta noyabrın 16-da əsgərlərimizə xain hücumdan sonar hələ əsir, itkin və ölü saylarını doğru-dürüst dəqiqləşdirə bilməyiblər. Ermənistan cəmiyyəti bir-birinə dəyib, “at izi it izinə qarışıb”. Müxalifət meydanda, Paşinyan “sudan quru çıxmaq”dan ötrü ən müxtəlif absurdlara əl atır, hətta əsir düşdüklərinə görə öz əsgərlərini belə, ittiham edir. “Meymunun boğazına su çatanda balasını da ayağı altına qoyur”, axı.
Amma nə olsun? Elə bu sətiləri yazarkən Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi açıqlama yaydı: Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri noyabrın 17-si saat 17:54-dən 22:52-dək Şəmşəddin rayonunun Çinarlı, Muğancıq kəndləri istiqamətində yerləşən mövqelərindən Tovuz rayonunun Muncuqlu, Ağbulaq, Qoşa, Koxanəbi və Əsrik Cırdaxan kəndləri istiqamətində yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini fasilələrlə müxtəlif çaplı atıcı silahlardan atəşə tutub. Diqqət edin, Tovuzu! Yoxsa yenidən başlamaq istəyirlər?..
2020-ci ilin 12 iyulunda da Tovuzdan başlamışdılar. Qarabağdan xeyli uzaq məsafədən. Məqsədləri də bəlli idi, Azərbaycanın Avropaya uzanan nəhəng layihələrini iflic etmək istəyirdilər. O zaman qardaş Türkiyənin Cumhurbaşqanı bir kəlmə ilə baş verənlərin qiymətini Verdi: “Bu hadisə Ermənistanın boyunu aşan bir hücumdur!” Sonrakı gedişat da cənab Ərdoğanın dediklərini təsdiqlədi. Və Türkiyə Ermənistanın arxasında gizlənən qüvvələri neytarllaşdırmaq üçün bütün varlığı ilə Azərbaycanın yanında oldu, həm də Azərbaycanda oldu və bu gün də burdadır!
İndi bir çox rusiyalı ekspertlər də Ermənistanın Rusiya və KTMT-yə ünvanladığı “bizi kömək edin”, məzmunlu yalvarışlarının nəticə verməyəcəyini əminliklə bildirir. Düzdür, Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzv ölkələrin hökumət rəhbərləri 18-19 noyabrda İrəvanda toplaşacaqlar. Rusiya, Ermənistan, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstandan söhbət gedir. İrəvan 2016-cı ildə də bu qurumdan dəstək ala bilmədi, hələ onda Türkiyə regionda indiki kimi yox idi. Azərbaycan diplomatiyası öz sözünü dedi, hətta ermənilər də etiraf etdilər ki, Azərbaycanın KTMT-də nüfuzu bu quruma üzv olan Ermənistandan qat-qat yüksəkdir. 44 günlük müharibədə də ermənilərin gözləri yolda qaldı.
İndi nə baş verəcək? Heç nə. Qurumdakı dövlətlərin bir qismi Türk Dövlətləri Birliyində, Azərbaycanla çiyin-çiyinə, bir neçə gün əvvəl Azərbaycan liderinə Ali Orden təqdim ediblər, Qarabağ zəfəri münasibətilə. Belorus prezidenti də Azərbaycanı Zəfərimizin ildönümündə təbrik edən liderlərdən biri oldu. Rusiya isə Ermənistan kimi “ipi qırıq” birisinə görə Azərbaycan adlı müttəfiqini, bölgənin önəmli dövlətini özündən küsdürmək istəməz. Söhbət Putin Rusiyasından gedir, burada iki lider arasında anlaşma, Türkiyə-Rusiya münasibətləri və sair mühüm amillər də var.
Üstəlik, Şuşada imzalanmış Müttəfiqlik Bəyannaməsi! 44 günlük müharibədə Türkiyə F-16-larının səsindən diksinənlər Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Şuşada imzaladıqları Azərbaycan-Türkiyə arasında müttəfiqlik haqqında Şuşa Bəyannəməsini unutmamalıdırlar. Müqaviləyə əsasən, Türkiyə və Azərbaycandan hər hansı birinə üçüncü ölkə tərəfindən təhlükə olarsa, bu ölkələr bir-birini qorumaq üçün müştərək addımlar atacaqlar. İndi biriləri Ermənistanı qızışdırmaqla nəyə nail olmaq istəyir: Şuşa Bəyannaməsinin müvafiq bəndinin icrasına başlanılmasınımı? Hər halda, ayaq altında Ermənistan qalacaq...
Ötən ilin Tovuz təxribatı zamanı cənab Ərdoğan “Türkiyə Azərbaycana edilən hər cür hücumun qarşısında yer almaqdan tərəddüd etməyəcək. Bütün imkanlarımızla dost və qardaş Azərbaycanın yanında olmağa davam edəcəyik”, demişdi. Dedi və oldu! Zəfər Paradında da bərabər dayandı Əliyevlə. Hətta Zəngəzur dəhlizinin də əsasını birgə qoydu iki Türk lider!
Türkiyə XİN rəhbəri Mövlud Çavuşoğlu 16 noyabr təxribatından sonra bir daha xəbərdarlıq edib: “Can Azərbaycan tək deyil, tək də olmayacaq. Azərbaycanı tək buraxmarıq. Ermənistanın təxribatları Azərbaycan torpaqlarında terror hücumudur”. Həm də Şuşa Bəyannaməsi xəbərdarlığıdır. Türk əsgəri 1-2 saat ərzində Azərbaycanda olacaq, ehtiyac yaranarsa. Özü də birbaşa Füzuli Beynəlxalq Hava Limanına! Türkiyə və onun lideri dediyini edən dövlətdir, bunu Prezident Putin də söyləmişdi. Sitat: “Ərdoğan kişi adamdır”.
Azərbaycan Prezidenti də nə deyibsə, onun icrasına nail olub, həm də dediyini edib! Sadəcə “nəyi, nə zaman etmək” məsələsi var...Artıq ermənilər özləri də etiraf edirlər. hərbi ekspert Van Hambarsumyan “Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev boş yerə söz demir”, söyləyərək, erməniləri ağıllı olmağa çağırıb. Hambardzumyan da anlayıb ki, son təxribatlar Zəngəzur dəhlizinin açılmasını əngəlləməyə xidmət edir. Amma deyib cəhdlər əbəsdir. Sitat: “Ermənistanda “dəhliz” yox, “yol” deyirlər. Sizə dedim ki, (Azərbaycan-E.P.) dəhliz istəyirlər. Azərbaycan prezidenti də bu barədə danışıb. Azərbaycan prezidenti isə, bildiyimiz kimi, boş yerə söz demir. Düzdür? Bilirsiniz, bu faktdır”.
Digərləri düşünsünlər. Vaxtları daralır...