Milli Məclis deputat, tibb elmləri namizədi Musa Quliyevin Yenisabah.az-a müsahibəsi:
- Ötən ilin avqust ayında ölkədə virus əleyhinə heç kim peyvənd vurdurmamışdı. Günlük yoluxma sayı da təxminən 70-80 nəfər arasında idi. Bu gün  isə Azərbaycanda 2 mln. 300 minə yaxın insan vaksinin hər iki dozasını vurdurub.  Lakin yoluxma sayı 1 700 nəfərdən çoxdur. Bunun səbəbi nədir?
- Kollektiv immunitetin yaranması üçün ölkə əhalisinin 60 faizindən çoxu vaksinasiya olunmalıdır. Bizdə isə əhalinin təxminən 20 faizi vaksinasiya olunub, bu, aşağı bir göstəricidir. Ona görə də kollektiv immunitetdən danışmaq üçün hələ tezdir.        Əslində, ötən ilin bu dövrü ilə müqayisədə artım o qədər çox deyil. Keçən il iyul ayında günlük yoluxma sayı 5-6 minə çatmışdı. Avqust ayında isə görülən karantin tədbirləri nəticəsində say düşdü, amma sentyabr ayının sonunda yeni bir dalğa başladı. Yəni ən dəhşətli vəziyyət ötən ilin iyun-iyul aylarında yaşanıb. İndi də yoluxma sayı artır. Amma bizi ən çox qorxudan məsələ “Delta” ştamının gəlməsi ilə bağlıdır. Belə fikirlər var ki, mövcud dərmanlara qarşı “Delta” ştamının müqaviməti çoxdur, buna görə də sürətlə yayılır. Bu da bizi bir qədər qorxudur. Həmçinin  yeniyetmə və körpə uşaqlar da bu varianta yoluxa bilir.
- Yoluxma sayının artmasındakı əsas səbəb nədir?
- Bu gün yoluxmanın artmasındakı səbəb təkcə “Delta” ştamı deyil, əsas amil yumşalmayla bağlı bizim məsuliyyətimizin aşağı düşməsidir. Həmçinin toyların da burada böyük təsiri var. Düzü, toylarda iştirak edən adamlar arasında yoluxanların sayının nə qədər olması ilə bağlı məndə dəqiq statistika yoxdur. Amma hər halda klinikaya qəbul edərkən o statistikanı aparırlar. Xəstələrdən toyda olub-olmadıqları soruşulsa, biz görəcəyik ki, yoluxmaların çoxu toylarla bağlıdır.  
Bundan əlavə, restoranlar, kafelər, idman və gözəllik salonları açıldı, açıq havada maska məcburiyyəti aradan qaldırıldı, ümumiyyətlə, yayın gəlməsi ilə əlaqədar olaraq insanlarda bir qədər məsuliyyət hissi azaldı. Çünki istidir və istidə maskanı taxmaq o qədər rahat deyil. Bundan əlavə, kənd təsərrüfatı ilə bağlı aktiv dövr başlayıb. Rayonlara gediş-gəliş artıb. Miqrasiyanın artması da səbəblərdən biri ola bilər. Yəni artımın davam etməsi birbaşa vaksinasiya ilə bağlı deyil.
- Sizcə, artımın qarşısını almaq üçün hazırda hansı addımın atılmasına ehtiyac var?
- Vaksinasiyanı sürətlə davam etdirsək, heç olmasa, əhalimizin 45 faizi peyvənd vurdursa, görəcəyik ki, yoluxmaların sayı azalır. Həmçinin yoluxanlar da peyvənd səbəbilə xəstəliyi yüngül keçirəcəklər. Amma nə qədər ki vaksin vurduranların sayı aşağı olacaq, ölüm təhlükəsi də, ağır xəstələrin sayı da çox olacaq.
- Təzədən qapanmanın olacağı barədə söhbətlər dolaşır. Vəziyyət bu tempdə davam edərsə, belə bir hal yaşana bilərmi?
- Mən onu heç arzulamıram. Çünki ötən dövrlərin təcrübəsi göstərdi ki, sərt karantin dövrü insanlarımızda çox ciddi sosial, iqtisadi və psixoloji problemlər yaratdı. Həmçinin sərt karantindən sonra yumşalma olanda yenə artımlar oldu. Ona görə də mən bunu qətiyyən arzulamıram. Hər halda Operativ Qərargahda daha ciddi informasiyalar var və onlar informasiyaları təhlil edərək o qərarı verər. Dediyim kimi, mən daha çox üstünlük verərdim ki, vaksinasiya işini sürətləndirək. İnsanlarımıza vaksinasiyanın gərəkliliyini bildirək. Çünki bunu biz özümüz kəşf etməmişik, bütün qabaqcıl ölkələr vaksinasiyanı 50 faizin üzərinə qaldırıblar. Artıq ABŞ-də, İsraildə, Almaniyada, İngiltərədə çox yüksək rəqəmlər var. Bu da göstərir ki, o ölkələr nə savad, nə mədəniyyət, nə də sosial rifah baxımından bizdən geridədir. Ölkəmizdə də vaksin kifayət qədər var. Bu işlər pulsuz aparılır. Sadəcə olaraq maarifləndirmə olmalıdır.
- İnsanların vaksinasiyadan çəkinmələrinin nə ilə bağlı olduğunu düşünürsünüz?
- Sosial şəbəkələrdə belə bir xof var ki, vaksindən sonra insanlarda müəyyən ağırlaşmalar ola, o cümlədən sonsuzluq yarana bilir və ya guya vaksinin təsiri yoxdur. Bu kimi şayiələri ya kimsə bilərəkdən yayır, ya da bilməyərəkdən sadəcə maraq çəksinlər deyə belə yazılar paylaşırlar və nəticədə insanlar arasında tərəddüdü artırırlar. Amma bilmək lazımdır ki, bu gün bizim vaksinasiyadan başqa ciddi alternativimiz yoxdur. Bütün epidemiyaların qarşısı ancaq vaksinasiya yolu ilə alınıb.