“Kişilərə qadağandısa, qadınlar da geyinməsin" - şortik qalmaqalı böyüyür

Bir neçə gündür ki, ölkədə sürücülük vəsiqəsi almaq üçün imtahana şortikdə gedən gəncin binaya buraxılmaması hadisəsi müzakirə olunur.
Xatırladaq ki, texnobloqqer Fərid Pərdəşünas sosial şəbəkədə yazaraq bildirib ki, bu yaxınlarda sürücülük vəsiqəsi imtahanı üçün Baş Dövlət Yol Polisinin qeydiyyat və imtahan binasına gedib, ödənişi edib imtahan zalına keçmək üçün binaya daxil olanda qapıda dayanan polis onu içəri buraxmayıb. Səbəb isə imtahana şortikdə getməsi olub:
“Mənə bildirildi ki,  qanunda olmasa da, rəisin şəxsi qərarı ilə şortikdə gələn oğlanlar binanın həyətinə girə bilməzlər, nəinki imtahana. Bu barədə qanunun olmadığını və DYP saytında hər hansı qeydin olmadığını vurğulayanda, bildirdilər ki, bunun üçün qərara ehtiyac yoxdur, içəridə ana, bacı var. Bu ictimai asayişin pozulmasıdır. İçəridə dar şortik geyinən qızları göstərsəm də, polis qətiyyətlə məni oradan uzaqlaşdırdı”.
Məsələ ilə bağlı Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin mətbuat katibi, polis polkovniki Kamran Əliyev “Qafqazinfo”ya açıqlamasında bildirib ki, geyimlə bağlı heç yerdə dəqiq qadağa yoxdur. Lakin milli mentalitetimizdə də dövlət orqanlarına çəkələklə, şortiklə getmək etik cəhətdən qəbul olunmazdır. Qurum rəsmisi hətta qeyd edib ki, qadın gödək paltar da geyinə bilər, şortik də:
Kamran Əliyev: Ötən həftə ilə müqayisədə daha çox şəxsə icazə verilib
“Ona heç kim heç nə deyə bilməz, bu onun haqqıdır, onun öz hüququdur. Amma kişilərin bizim cəmiyyətdə qəbul olunmaz formada geyinib gəlməsi uyğun deyil. Bəlkə də hələ o zaman gəlib çatmayıb, bizdə kişilərin belə geyinməsi ictimaiyyət arasında qəbul olunmur. Bu səbəblə kişilərə tövsiyə olunur ki,  dövlət qurumlarına uyğun geyimdə gəlsinlər. Bu, bizim istəyimiz yox, bura gələn digər şəxslərin tələbi, müraciəti ilə bağlıdır”.
Kamran Əliyevin bu açıqlamasından sonra qalmaqal daha da qızışıb. Bir qrup şəxs qeyd edib ki, kişilərin şortiklə dövlət orqanlarına daxil olması qanunla qadağan olunmasa da, cəmiyyətdə qəbul olunmur. Digər qrup şəxslər isə Azərbaycanın müstəqil və azad ölkə olduğunu, qadınlar kimi kişilərin də şortik geyinmək haqqı olduğunu bildiriblər.
Hüquqşünaslar da bildiriblər ki, qanunla kiminsə şortik geyindiyinə görə imtahana buraxılmaması doğru deyil. Qeyd olunub ki, konstitusiyada dinindən, irqindən etnik məsubiyyətindən, cinsindən asılı olmayaraq, bütün insanlar bərabər olduğu bildirilir. Yəni Konstitusiya bütün insanlara bərabər hüquqlar verir. Həmçinin insanlar da bərabər şəkildə gedib imtahanda iştirak edə bilər.
Bir sıra hüquqşünaslar onu da qeyd ediblər ki, şortik geyindiyi üçün imtahana buraxılmayan şəxs rəsmi surətdə məhkəməyə müraciət edə bilər.
Sosial şəbəkələrdə belə bir informasiya da verilib ki, əslində, həmin gənc hadisəni olduğu kimi yazmayıb. İddia olunur ki, o, imtahana şortiklə gəldiyi üçün həmin vaxt orada imtahan verən bir xanım və onun yaxınları buna etiraz edib, gənc onunla mübahisə edib. Bundan sonra şortikli gənc oradan uzaqlaşdırılıb, imtahana şortiklə deyil, normal geyimdə gəlmək DYP əməkdaşları tərəfindən tövsiyə edilib...

Kulturoloq Aydın Xan Əbilov mövzu ilə bağlı “Yeni Müsavat”a danışıb. O, qeyd edib ki, dəfələrlə bu barədə ictimai polemikalar aparılıb və hər dəfə də düşüncə adamları, intellektual şəxslər gənclərin sıxışdırılmaması üçün cəmiyyətə mesajlar veriblər:
“Vaxtilə nənə-babalarımız çadra və papaqla gəzirdilər və indi məcburi deyil ki, gənclərimiz də elə o cür gəzsinlər. Onsuz da əxlaqı olmayan, əxlaqsız insan şortikdə, çadrada da öz əməllərindən əl çəkməyəcək. Ona görə də yeni nəsil özlərini təsdiq etmək, etirazlarını bildirmək, qıcıq yaratmaq üçün bəzən bu cür şortik və yaxud yırtıq şalvar geyinirlər. Əlbəttə ki, bu da yaşılı və orta nəsli qıcıqlandırır...
Dünyanın ən qapalı şəhərlərindən biri Dubay idisə, indi orada da insanlar tədricən azad geyinə başlayıblar. Və yaxud məlum olduğu kimi İranda qadınlar çadra altından şortik geyinir, yaxınlarının arşında sərbəst olurlar”.
Kulturoloq qeyd edib ki, geyim əxlaq və mənəviyyatın göstəricisi ola bilməz:
“Ona qalsa dünyanın ən tanınmış insanları, sənətdə inqilab etmişlər müxtəlif tərzdə paltar geyinirlər. İndi onlara deyək ki, siz əxlaqsızsınız?
Digər tərəfdən, ölkəmizdə qadın və kişi gender bərabərliyi var. Lakin son hadisəyə görə qadınlara şortik geyinmək olar, onlar qısa geyinə bilərlər, amma kişilərə, oğlanlar olmaz. Bu necə düşüncə tərzidir?”
Kulturoloq vurğulayıb ki, bir çox Avropa və inkişaf etmiş ölkələrdə dövlət qurumlarında çalışanlar üçün konkret geyim formaları var, lakin bu məsələ vətəndaşlara aid deyil:
“Dövlət qulluqçusu olaraq həmin geyim formalarına riayət etməlidirlər. Məsələn, çimərlik geyimində vətəndaşlara xidmət edə bilməzsən. Amma vətəndaş azaddır.
Bir məsələ ilə mən də razıyam ki, milli-mental dəyərlər də gözlənilməlidir və gənclərimiz bəzən hədlərini aşırlar. Məsələn, mənim yaşadığım binada bir qadın alt paltarı qədər qısa olan bir paltarda həyətə düşür. Mən buna etirazımı bildirdim. Qeyd etdim ki, iki yeniyetmə oğlan övladım var və siz bu geyimlə onların psixologiyasını pozmuş olursuz. Bu nə dərəcə doğrudur. Yəni, hər bir şeyin həddi var.
Amma əgər kişilərə şortik geyinməyə qadağa qoyuruqsa qadınlara da bu qadağa qoyulmalıdır və yaxud hər ikisinə bu imkanı yaratmaq lazımdır”.
Müasir Müsavat Partiyasının sədri Hafiz Hacıyev isə kulturoloqun fikirləri ilə razılaşmadığını bildirdi:
“Bakılı, müasir azərbaycanlıyıq deyə o demək deyil ki, şəhərdə ictimai yerdə şalvarsız gəzək. Bu, yad qüvvələrin bizə sırıdığı dəyərlərdir və beləliklə milli adət-ənələrimizin ayaqlar altına alınması deməkdir. Şortiklə yalnız dəniz qırağında, istirahət yerlərində geyinmək olar. Yoxsa ki, şortiklə şəhərə gəzməyə, küçələrə  çıxsınlar, imtahana getsinlər, bu yolverilməzdir və Azərbaycanın milli-mentalitetinə yad haldır.
Bəzən bizim gənclərimiz, insanlarımız özlərini aristokrat göstərməyə çalışırlar. Amma kiminsə tüklü ayağına baxmağa ehtiyac varmı? Bu bizim geyim formamıza yaddır. Bəziləri şortiklə, yanlarında itlə gəzirlər. Düşünürəm ki, onlar harınlanmış insanlardır. Onlara hüquq mühafizə orqanları nəzarət etməlidir. Dövlətin öz adət-ənənələrini qorumaq haqqı, hüququ var.
Mən həmişə bunu əskinə getmişəm. Biz müsəlman ölkəyik və İslam dəyərlərinə hörmət edərək yaşamalıyıq”.
Hafiz Hacıyev.jpg
Hafiz Hacıyev qeyd etdi ki, qanunla ictimai yerdə şortiklə gəzmək qadağan edilməlidir:
“Qanun qərar verilməlidir ki, ictimai yerlərdə şortik geyinmək olmaz. Həmçinin Dini Komitə də məsələyə mövqe bildirməlidir”.
Xatırladaq ki, buna qədər ölkəmizdə şortiklə bağlı çoxlu sayda qalmaqallar baş verib. Məsələn, 2017-ci ildə Xalq artisti Ramiz Məlik həmkarı Məleykə Əsədovanı şortik geyinməsinə görə tənqid etmişdi. Sosial şəbəkədə yaranmış söz davası məhkəməyə qədər gedib çıxmışdı. Belə ki, M.Əsədova həmkarının onun şərəf və ləyaqətini təhqir etdiyini iddia edib və Nəsimi Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Ramiz Məlikdən 200 min manat məbləğində təzminat istəmişdi. Qarşı tərəf də qarşılıqlı iddia qaldıraraq eyni səbəbdən 300 min manat tələb edib. Amma məhkəmədə hər iki iddia təmin edilməyib. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə qədər uzanan proses R.Məlikin min manat ödəyib dediklərini təkzib etməsiylə nəticələnmişdi.
İki il öncə isə Bakı metrosunda yaşlı bir qadın gənc qıza şortik geyinməsinə görə irad bildirmiş, daha sonra isə qıza hücum edərək ona fiziki təzyiq göstərmişdi. Sözügedən insidentin görüntüləri sosial şəbəkələrdə sərt tənqid olunmuşdu.
Ötən il Bakıda yerləşən “Beerbaşa” restoranı şortikdə olan turisti içəri buraxmamışdı. Buna səbəb restoranın dress-kod tələbi idi. Belə ki, sözügedən restorana idman şortikində giriş qadağandır. Bu tələb həm qadınlara, həm də kişilərə aiddir. Restoranın bu addımı da birmənalı qarşılanmamışdı.
2017-ci ildə Novxanıda “Amore” restoranı müştərilərə şortik geyinməyi qadağan etmişdi.
2015-ci ildə isə partiya sədri Hafiz Hacıyevin “Bakıda şortik geyinən kişiləri fitə basmalıdırlar, onları saxlayıb lağa qoyub qıçasına “kislota” tökmək lazımdır ki, o tövbə edib bir daha şortik geyinməsin” deməsi də uzun müddət müzakirə olunmuşdu. Bu qalmaqallı açıqlamasının müzakirə olunduğu bir zamanda onun özünün şortikli şəkilləri ortaya çıxmışdı. Belə ki, H.Hacıyev hansısa istirahət məkanında əynində şortik, ayağında çəkələk görüntülənmişdi.
Bəzi universitetlərdə də oğlan tələbələrə şortik qadağası qoyulduğunun şahidi olmuşuq. 3 il əvvəl Azərbaycan Universitetində oğlan tələbələrə qeyri-rəsmi olaraq təhsil ocağına şortla gəlməyə qadağa qoyulub. Eyni problem 2014-cü ildə Qərb Universitetində də yaşanmışdı. Universitetə çimərlik paltarlarında (vyetnamka, qısa şort, açıq top) gəlmək qadağan edilmişdi. Bundan əvvəl analoji xəbərdarlıq BDU və Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin tələbələri üçün edilmişdi.
 
ooo.jpg (91 KB)
Şortik geyindiyinə görə imtahana buraxılmayan Fərid Pərdəşünas


Oxşar Xəbərlər

Xəbər lenti