İbrahim Rüstəmli: “Ermənistan ordusu vahid mərkəzdən idarə olunmayan orduya çevrilib…”
“..Elə bilirəm ki, mina xəritələrinin düzgün olmamasının əsas səbəblərindən biri də budur. Digər tərəfdən, ermənilərin özlərində xəritələrlə bağlı düzgün informasiya olmaya bilər”
Xəbər verildiyi kimi, 2021-ci il iyunun 12-də Ermənistanın Ağdam rayonu üzrə 97 min tank və piyada əleyhinə minanı özündə əks etdirən xəritələri Azərbaycan tərəfinə təqdim etməsi müqabilində, saxlanılan 15 nəfər erməni Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində Gürcüstan nümayəndələrinin iştirakı ilə Ermənistana təhvil verilib.
Lakin son günlər Ermənistan tərəfindən Azərbaycana təhvil verilən Ağdamın minalanmış ərazilərinin xəritəsinin bir qisminin 50, digər qisminin isə 20-30 faiz doğru çıxması ilə bağlı sosial şəbəkələrdə informasiyalar yayılıb.
Yayılmış informasiyalara əsasən, Müdafiə Nazirliyi açıqlama yayıb. Nazirliyin rəsmisi polkovnik-leytenant Anar Eyvazov mina xəritələrinin tərtibatının standartlara nə dərəcədə uyğun olub-olmaması barədə fikir söyləməyin bir qədər tez olduğunu vurğulayıb: “Hazırda mütəxəssislər xəritələrin tam təhlilini aparır. Eyni zamanda bu iş praktiki olaraq ərazidə də həyata keçirilir. Ona görə də indi hər hansı rəqəmi səsləndirmək, xəritələrin tərtibatının standartlara nə dərəcədə uyğun olub-olmaması barədə fikir söyləmək bir qədər tezdir. Və bir də söhbət təkcə Ağdamın minalanmış ərazilərinin xəritəsindən deyil, ümumiyyətlə indiyədək əldə etdiyimiz mina xəritələrinin təhlilinin aparılmasından gedir. Bir daha təkrar edim ki, bu istiqamətdə əldə olunan nəticələr zamanı çatdıqca mütəmadi ictimailəşdiriləcək”.

Hərbi ekspert, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant İbrahim Rüstəmli Paşinyanın seçkilərdə qalib gəlməsinin Ermənistan rəhbərliyi üçün minalanmış ərazilərin xəritəsinin düzgün verilməsinə ipucu verdiyini qeyd edib: “Mən bu hadisələrdən belə nəticəyə gəldim ki, Ermənistanın təqdim etdiyi mina xəritələrində müəyyən qədər təhrif var. Düşünürəm ki, bu xəritələr birbaşa yanlış xəritələr deyil. Sadəcə, xəritələrdə dürüstlük çatışmır. Belə desək, müəyyən qədər təhrif olunmuş elementlər var. Bu, birinci növbədə  44 gün ərzində  Azərbaycan ordusunun Ermənistan ordusunun bütün infrastrukturunu sıradan çıxarması ilə əlaqədardır. Dolayısı ilə desək, bu gün Ermənistan ordusu müəyyən mənada tam şəkildə idarəetmədən çıxıb. Başıpozuq ayrı-ayrı adamların əmr və göstərişlərini yerinə yetirmək məcburiyyətində qalıb. Ermənistan ordusu vahid mərkəzdən idarə olunmayan orduya çevrilib. Elə bilirəm ki, mina xəritələrinin düzgün olmamasının əsas səbəblərindən biri də budur.
Digər tərəfdən, ermənilərin özlərində xəritələrlə bağlı düzgün informasiya olmaya bilər. Amma Paşinyanın seçkilərdə qalib gəlməsi Ermənistan rəhbərliyi üçün minalanmış ərazilərin xəritəsinin düzgün verilməsinə ipucu verib. Bu gün erməni xalqının dəstəyini qazanan Paşinyan daha ciddi, daha cəsarətli addımlar atmaq şansı qazanıb. Hələ “1-ci Cahan savaşı”ndan bu günə qədər minalardan çox sayda itkilər verilib. Məsələn, Fransanın müəyyən əraziləri var ki, hələ də minalardan təmizlənməyib. Həmin əraziləri minalardan təmizləmək üçün heyvan sürülərindən (qoyunlardan) istifadə olunur. Bu da müəyyən mənada Heyvanların Mühafizəsi Təşkilatlarını ciddi şəkildə narahat edir. Fransa höküməti isə bildirir ki, insanların ölməyindənsə heyvanların ölməyi daha məqsədəuyğundur. Yəni mina çox ciddi bir silahdır. Minalar zərərsizləşdirilməyincə canlıları məhv edir. Minaların təhlükəsindən təkcə insanlar deyil, təbiət də əziyyət çəkir. Yəni heyvanlar, quşlar və s. Düşünürəm ki, hadisələrin belə cərəyan etməsinə səbəb son 44 gün ərzində Ermənistanın “nokauta” düşməsidir. Ermənilər hazırda affekt vəziyyətdə qalıblar. Hələ şok vəziyyətindən tam ayıla bilməyiblər. Çünki 30 il ərzində özləri haqqında mənfi fikirlər formalaşdırıblar. Öz ordularını “məğlubedilməz ordu” kimi qiymətləndirirdilər. İndi isə tamamilə əksini görəndən sonra, özlərinə gələ bilmirlər.
Belə bir vəziyyətdə onlardan müsbət addım da gözləmirəm. Çünki onların daxilində Balasanyan kimi uşaq qatilləri var. Onlar qisasçı çıxışlarla ermənilərin beynini yumaqla məşğuldurlar. Son günlər Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Şuşadakı bəyanatlarında da müəyyən məqamlar var. Həm Azərbaycan Prezidenti, həm də Türkiyə Prezidenti çıxışlarında Ermənistana mesaj vermiş oldu. Onların diqqətinə çatdırıldı ki, qisasçı çıxışlara ehtiyac yoxdur. Bildirildi ki, Azərbaycan və Türkiyə Ermənistan ilə dinc şəraitdə münasibətləri qurmağa hazırdır. 30 il ərzində münasibətləri sülh yolu ilə həll etməyə çalışdıq. Lakin bizim əlimiz bir növ göydə qaldı desək, yanılmarıq. İndi isə növbə Ermənistanındır. Əgər Ermənistanın buna ehtiyacı varsa, əlini Azərbaycana doğru uzatsın. Yəni Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri bu mesajla çıxış etmiş oldular. Eyni zamanda, sadə erməni xalqı tələb edir ki, Azərbaycanla sülh şəraitində yaşamalıyıq. Əks təqdirdə, erməni xalqı və Ermənistan dövləti də böyük bir təhlükə qarşısında qalmış olacaq. Yəni, məhv olma təhlükəsi ilə üzləşəcək”.
Hərbi ekspert əlavə edib ki, Ermənistan 44 günlük müharibəyə qədər həmin xəritələrin koordinatları tez-tez dəyişib: “Mina xəritələrində əsasən istehkamçılar tərəfindən basdırılmış minalar qeyd edilir. İstehkam rəislərinə və ya digər məsul şəxslərə həmin xəritələr təqdim edilir. Bilirsiniz ki, 44 günlük müharibəyə qədər həmin xəritələrin koordinatları tez-tez dəyişib. Məsələn, istehkamçılar gecə ərzində basdırdıqları minaların yerini növbəti xəritə əsasında müəyyən edirdilər. Bu prinsip əsasında minalar ərazilərə düzülüb. 44 gün ərzində çox dinamik döyüş əməliyyatı keçib. Düşmənin çox sayda silah-sursatı və tankları qaldı. Halbuki həmin tankarla Bakıda çay içməyi planlaşdırırdılar. Lakin silah-sursatlarını atıb gedirdilər. Ola bilsinki, həmin minalanmış ərazilərin xəritəsinin müəyyən qismi yoxdur. Bu gün Paşinyanın siyasi arenadakı uğuru ona müəyyən ipucu verib. Yeni bir mərhələninin başlanğıcı üçün ona cəsarətli addım atmaq imkanı yaradılıb. Paşinyan ona etibar edən xalqın dəstəyi ilə Azərbaycan və Türkiyə  ilə münasibətləri yeni bir fazada davam etdirəcək. Bu, onun üçün bir şansdır. Əks təqdirdə, Ermənistan üçün həyat yoxdur. Onları dəstəkləyən müəyyən qüvvələr var. Bu qüvvələrin oyunbazlığının nəticəsində erməni xalqı əziyyət çəkmiş olur. Yəgin ki, bu gün Paşinyanı müdafiə edən erməni xalqı zaman-zaman Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmağa çalışacaq. Ermənistanın bundan başqa çıxış yolu yoxdur”.
YƏHYA