1993 ildə Azərbaycanda siyasi, sosial və iqtisadivəziyyət son dərəcə gərginləşmişdi. Cəbhədəkiuğursuzluqlar, hakimiyyətdəki qruplaşmalar aradındakımübarizələr, idarəçilik təcrübəsi olmayan adamlarınvəzifələrə gətirilməsi Azərbaycanın müstəqilliyi üçünböyük təhlükə yaratmağa başlamışdı.

Yenicə müstəqilliyinə qovuşmuş Azərbaycanın siyasivə iqtisadi cəhətdən güclənməsini istəməyən xariciqüvvələr, Qarabağ ətrafında baş verən hadisələr, hakimiyyətdə olan AXC və Müsavat birliyinin səriştəsizliyiəhalinin güzarınına, sosial durumuna çox pis təsirgöstərmişdi.
Ölkə daxilində yeni separatçı qüvvələr baş qaldırır, şimaldan və cənubdan ölkəni parçalamağa çalışırdı. Beləvəziyyət xalqın hakimiyyətdəki qüvvələrə inamı və etibarısarsılmışdı. Qarabağ cəbhəsində ayrı ayrı şəxşlərə tabeolan hərbi qüvvələr də hakimiyyət mübarizəsinə cəlbolunmuşdu.

İqtidarın bacarıqsız fəaliyyətinin son həddi SürətHüseynovun Gəncədəki qiyamı oldu. Onun hakimiyyətiddiası və hakimiyyətin absurd qərarları Gəncədə qantökülməsinə gətirib çıxartdı. Azərbaycan tam olaraq silahlıhakimiyyət çevrilişi ilə üzbə üz qaldı. Vəziyyəti daha da gərginləşdirən Sürət Hüseynova tabe hərbi qüvvələrinBakı ətrafına yerləşməsi oldu.

Belə bir zamanda Azərbaycandakı bütün ictimaiqruplar, ziyalılar, safə xalq təkidlə Azərbaycanı buvəziyyətdən yalnız Heydər Əliyevin qurtara biləcəyinibildirirdilər. Hakimiyyət hər vasitə ilə buna mane olmağaçalışsa da xalqın tələbinə təslim olmağa məcbur oldu.

Heydər Əliyev iyun ayının 9 da xalqın və hakimiyyətindəvətilə Bakıya gəldi. Vətənini və xalqını çox sevənHeydər Əliyev həyatını təhlükəyə ataraq ilk olaraqGəncəyə getdi, qiyamçılarla danışıqlar apararaq probleminhəllinə nail oldu. Bundan sonra baş verən hadisələrin gedişatı HeydərƏliyevi Prezident səlahiyyətlərinin də icrasını öz üzərinəgötürməsinə səbəb oldu. Qısa bir zaman ərzində ölkədaxilində separatçılığa son qoyaraq sabitliyə nail oldu. Orduda ciddi nizam intizam yaradaraq şəxsi batalyonlarıləğv etdi. Vahid komandanlıq əsasında ordu qruculuğuyeniləndi. 1993 cü ildə Prezident seçilən Heydər ƏliyevAzərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzununmöhkəmlənməsi uğrunda böyük işlər görməyə başladı. 1994 ildə Bişkek sammitində Qarabağ müharibəsindəatəşkəsə nail olaraq dövlət quruculuğunda, ölkənin iqtisadivəziyyətinin inkişafı yolunda böyük uğurlar qazandı. Buna Əsrin müqaviləsini, Qədim İpək Yolu Traseka layihəsini, Bakı Tbilisi Ceyhan neft kəməri layihəsinin 1999-cu ildəimzalanması, və sairə misal göstərmək olar. İstər dövlətquruculuğunda, istər siyasi fəaliyyətində, istər iqtisadi, istərordu quruculuğunda, istərsə də mədəni quruculuqda əldəolunan uğurlar Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu xeyliqaldırmışdı.

Rəhbər olan şəxsdə həm liderlik həm də yüksəkidarəetmə bacarağının olması vacib şərtdir. Heydər Əliyevözündə bu iki şərti özündə cəmləşdirən tarixdə nadir istedadlı şəxslərdən biri olmuşdur. Məhz onun ikinci dəfəhakimiyyətə gəlişindən sonra Azərbaycanın məhv olmatəhlükəsindən reqionun ən inkişaf etmiş dövlətəçevrilməsi, xalqın ona olan inamının nə qədər düzgünolduğunu sübut etdi. Eyni zamanda Heydər Əliyevin dəAzərbaycanı düşdüyü vəziyyətdən çıxara biləcək yeganəşəxs olduğunu sübut etdi. Haqlı olaraq Azərbaycan Milli Məclisi 1997-ci ildə 15 iyunu təqvimdə Milli Qurtuluş günü kimi qeyd olunmasıhaqqında qərar qəbul etdi. Xalq öz xilaskarına layiqincəqiymətləndirmiş ona Ümummilli Lider, Ulu Öndər adlarıvermişdir.
Ömür daha böyük uğurlara imza atmağa imkanverməsə də Ulu Öndərin layiqli davamçısı, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev 44 günlük VətənMüharibəsində Qarabağda itirilmiş torpaqlarımızı geriqaytararaq Heydər Əliyev yolunun nə qədər düzgünolduğunu bir daha sübut etmişdir.
Elçin Həsənov
Suraxanı rayonu, 317 nömrəli tam orta məktəbin tarix müəllimi

Sozcu.info