Politoloq: “İstənilən halda sülhməramlı qüvvələr ancaq Azərbaycan və Ermənistan sərhədində yerləşdirilə bilər”

ABŞ-ın Qarabağa skandinaviyalı sülhməramlıların gəlməsi təklifi müzakirə mövzularından biridir. Ağ Evin Milli Təhlükəsizlik üzrə məsləhətçisi Robert OBrienin Skandinaviya sülhməramlılarının Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında yerləşdirilməsini təklifinə Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Andrey Rudenkonun reaksiyası belə olub: “Amerikalılardan bu təklif və fikirləri haradan aldıqlarını soruşmalısınız. Mümkün mexanizmlərin bütün lazımi parametrləri münaqişə tərəfləri ilə məsləhətləşmədə razılaşdırılmalıdır”.
Yada salaq ki, ATƏT-in Minsk Qrupunda Skandinaviya ölkəsi olan Finlandiya da var. ABŞ-ın bu təklifinə aydındır ki, sonrakı mərhələdə baxıla bilər. Amma təklifə regional digər oyunçular, o cümlədən Rusiya razılaşarmı? Eyni zamanda Azərbaycana bu təklifin reallaşması sərf edirmi?
Politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bildirdi ki, ABŞ Minsk Qrupunun həmsədri kimi Qarabağ məsələsində sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsi təklifi ilə elə bir siyasi ortam formalaşdırmağa çalışır ki, Rusiyanın burada mövqeyini zəif etsin. Obreinin Skandinaviya ölkələrinin sülhməramlı qüvvələrini ortaya atması əsasən Moskvanın burada rolunu zəiflədir. Ona görə də Rusiya bu məsələyə qəzəblə yanaşır: “Ümumiyyətlə, hazırkı situasiya elədir ki, Qarabağa sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsinə ehtiyac yoxdur. Bu, müharibədən əvvəl aparılan danışıqlar formatında hər hansı bir həllə nail olandan sonra reallaşmalı idi. İndi isə Obreinin bu açıqlaması, sadəcə, siyasi gedişdir. Ümumiyyətlə, Finlandiyanın bu prosesdə olması, Minsk Qrupu çərçivəsində fəaliyyətində dinamikasının olmaması, sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsi məsələsində bu ölkə Azərbaycan üçün məqbul sayıla bilər. Çünki Finlandiya beynəlxalq hüquqa üstünlük verəcək və bu ölkənin Rusiya ilə münasibətlərində soyuqluq var. Ona görə də bu ölkənin Qafqaza gəlməsi, sülhməramlı məsələsində rolu müəyyən dərəcədə lehimizə ola bilər. Amma  bu gediş keçmişdə qaldı. İstənilən halda, sülhməramlı qüvvələr ancaq Azərbaycan və Ermənistan sərhədində yerləşdirilə bilər. Rusiya Skandinaviya ölkələri sülhməramlılarının yerləşdirilməsinə razı olmayacaq. Heç Ermənistan da buna razı olmaz. Ona görə də Vaşinqton tərəfindən açıqlanan bu məsələ keçərli olmayacaq”.

 Məhəmməd Əsədullazadə
Ekspertin sözlərinə görə, Ermənistanın yalnız öz sərhədləri çərçivəsində Azərbaycanla sərhəddə hansısa sülhməramlıların yerləşdirilib-yerləşdirilməməsinə razılıq verib-verməmək hüququ var.  Azərbaycan isə heç bir sülhməramlının ölkəmizin daxilində yerləşdirilməsinə icazə verməyəcək: “Ümumiyyətlə, Qarabağ məsələsində yeni bir mərhələ formalaşıb. Minsk Qrupunun həmsədrləri çalışır ki, əvvəlki vəziyyətə uyğun həll variantları olsun. Amma artıq bu olmayacaq. Azərbaycan konkret olaraq öz ərazilərindən Ermənistan silahli qüvvələrini təmizləyib, özü icazə verəcək bu məsələlərə. Əsas proses yekunlaşsın, heç ermənilərin görək Xankəndinə qayıdıb yaşamaq fikirləri varmı?! Azərbaycanın suverenliyinə hörmət edəcəklərmi? Bunlar aydınlaşmalıdır”.