İran İsrailin Qarabağ ətrafındakı vəziyyətdən öz maraqları naminə istifadə etmək istəyindən və bu bəhanə ilə İran sərhədlərinə yaxınlaşmasından narahatdır”.
Bunu İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdollahian deyib. Sözünə davam edən İran baş diplomatı bildirib: “Dağlıq Qarabağın azad edilməsindən sonra xoşagəlməz hadisələr baş verdi. İsrail bu fürsətdən maksimum istifadə etməyə çalışdı və sərhədlərimizə yaxınlaşmaq yönündə cəhdləri nəticəsində Azərbaycanın bir sıra bölgələrində öz varlığını təmin etdi”.
Cənub qonşumuzun rəsmilərinin dilindən bu qəbildən radikal bəyanat və iradlar səngimir. Üstəlik, belə demarşlar sərhədimizdə davam edən İran hərbi təlimləri və İrəvana güclü reveranslar fonunda edilir.
Aydındır ki, bu bəyanatlarda hədəf “sionist rejimi”ndən çox, Azərbaycandır. Ancaq İsa peyğəmbərin sözü olmasın, yaxşı olar, “günahsıza daşı günahı olmayan atsın”. Daha xirtdəyədək günah içində olan yox. İrandakı rejimin isə islama ən axırıncı dəxli olduğu hamıya bəllidir. Rəsmi Tehran çoxdan ümmət yox, dövlət maraqlarından çıxış edir. İran XİN rəhbərinin yuxarıdakı açıqlamasına da ən əvvəl bu prizmadan baxmaq lazım gəlir. Özləri bilər. Bir şərtlə ki, heç olmasa, ya olduqları kimi görünsünlər, ya da göründükləri kimi olsunlar. Cilddən-cildə girməsinlər...
Əlbəttə ki, hər bir dövlətin özünə dost-müttəfiq seçmək hüququ var, o cümlədən qonşu ölkələrin. İran bölgədə on illərdir niyə bizi – Azərbaycanı yox, məhz təxribat yuvası və müharibə qaynağı Ermənistanı, məscidlərimizi yerlə-yeksan eləmiş, müsəlmanları soyıqırıma məruz qoymuş, hələ də Azərbaycanla Türkiyəyə ərazi iddiası ilə yaşayan Ermənistanı özünə daha yaxın, simsar bilir, o da öz işidir. Ancaq vacibdir ki, suveren dövlət kimi bizim də dost-düşmən seçimimizə Tehran sayğılı ola, illah da bu seçim cənub qonşunun varlığına heç bir təhdid yaratmırsa. Hərçənd, biz əhalisinin yarıdan çoxu türk-müsəlman olan İranı düşmən saymırıq. Lakin əfsus ki, dost da hesab edə bilmirik. Çünki dost olmağın parametrləri, şərtləri var. Dost belə davranmır.
Əvvəla, “Dost dar gündə tanınır”. Bizim İsraildə hələ də heç səfirliyimiz belə yoxdur. Amma səfirliyimiz olan bir çox ölkələr, lap elə İranla müqayisədə yəhudi dövləti ilə əlaqələrimiz qat-qat isti, yaxındır. Niyə? Ona görə ki, İsrail müsəlman Azərbaycanın torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsində bizə misilsiz köməyi dəymiş bir-iki dövlətdən biridir.
Necə köməyi dəyib? O da bəlli. Bu yaxşılıq tarixə artıq əbədilik yazılıb. Səfirliyimizin olduğu İran da kömək edib. Ancaq bizə yox, təcavüzkar Ermənistana. Bu səbəbə işğal 30 il uzandı. Əks halda bəlkə heç 10 il çəkməzdi. Hələ harasıdır, işğal bitəndən sonra da biz cənub qonşumuzun Qarabağda erməni separatizminə dəstək cəhdlərinin şahidi olduq və oluruq. Hələ üstəlik, durduğumuz yerdə bizi suçlu çıxarır, Azərbaycanı hədələyirlər. “Oğru elə bağırdı ki...” məsəli yəni...
“Dost dosta tən gərək...” Elə isə İran kimdən umu-küsü edir? Axı ölkələr arasında dostluq əlaqələri təkcə hərbi sahə ilə məhdudlaşmır. İqtisadi, humanitar, mədəni sferaları da əhatə edir. Bunlar bir-birinə bağlı məsələlər: hərbi-siyasi əməkdaşlıq iqtisadi əməkdaşlığı doğurur, yaxud əksinə. İsrail şirkətlərinin işğaldan azad olunan ərazilərimizin iqtisadi qalxınması və bundan dolayı köçkünlərimizin oraya qayıdışında iştirakı təbii və məntiqlidir. Bunu o, haqq edib!..
Deyirlər, “Dost – sən olmayan yerdə səni müdafiə edən kəsdir”. Dövlətlərarası münasibətlərə də bunu şamil eləmək olar. Əgər İranın Ermənistandakı səfiri Abbas Zohuri az qala, hər gün İrəvan rəsmilərinə qoşulub Azərbaycan əleyhinə danışırsa, “biz olmayan yerdə” - ermənilərin hüzurunda bizə müştərək hədələr gəlirsə, vaxtaşırı işğaldan azad edilmiş sərhədlərimizə gələrək ünvanımıza hədyanlar səsləndirirsə, hansı dostluqdan danışmaq olar? Bəs “şiə qardaşlığı”? Dostu erməni daşnakları olanı biz necə sevək?
Mümkünmü ki, Azərbaycan təmsilçisi olmayan hansısa məclisdə Azərbaycan əleyhinə fikirlər səslənsin, amma oradakı Türkiyə diplomatı və ya ictimai xadimi buna sərt reaksiya verməsin, sussun? Qətiyyən. Belə şey ola bilməz. Amma İran təmsilçisi əminik ki, ən yaxşı halda susar.
Türkiyəyə sonsuz sevgimizin səbəbi, bax, budur. Biz olmayan yerdə o BİZdir – Azərbaycan! Düşmən gözünə girən bizdir. Türkiyə olmayan yerdə isə Azərbaycan – Türkiyədir! Tək millət – iki dövlət..