“Azərbaycan Silahlı Qüvvələri qədim Xudafərin körpüsünün üzərində Azərbaycan bayrağını qaldırdılar. Eşq olsun Azərbaycan xalqına! Qarabağ Azərbaycandır!"
Ali Baş Komandan, dövlət başçısı İlham Əliyev bu cümlələri ötən il oktyabrın 18-də “Twitter” səhifəsində paylaşmışdı.18 oktyabr Xudafərin qəsəbəsinin və eyniadlı körpünün işğaldan azad olduğu gün kimi tarixə düşdü. Bu həm də o deməkdir ki, Azərbaycan xalqı Milli müstəqillik gününü bundan sonra daha qürurla qeyd edəcək. Xudafərin körpüsü Zəngilan və Cəbrayıl rayonlarının qovşağında, Araz çayının üzərində tikilib. Əsrlərə şahidlik edən, Azərbaycanın şimalı ilə cənubunu birləşdirən körpüdür Xudafərin. Xudafərin körpüsü xalqımız üçün həm də mənəvi cəhətdən önəmlidir. Təkcə bizim üçün yox, güneyli soydaşlarımız üçün də. Həsrət körpüsü idi Xudafərin. Arazın o tayından bu tayına, bu tayından da o tayına zillənən baxışların mərkəzi nöqtəsi idi. Təsadüfi deyil ki, Fərman Kərimzadənin XV əsrin axırı XVI əsrin əvvəlləri, Şah İsmayıl Xətainin uşaqlıq və gənc illəri, sərkərdə və dövlət xadimi kimi yetişməsi barədə romanını da “Xudafərin körpüsü” adlandırmışdı. İllərlə işğal altında oldu. Mənfur düşmənin tapdağına məruz qaldı. Azərbaycanın mədəni irsini tarixdən silməyi qarşısına məqsəd qoyan ermənilərin işğalı dövründə bu körpünün taleyi müəmmalı idi. Görəsən, uçulubmu, dağılıbmı? Lakin müzəffər ordumuz, şəhid qəhrəmanlarımızın şücaəti ilə bu müəmma aradan qaldırıldı. 1993-cü ildə ermənilər tərəfindən işğal olunan Xudafərin körpüsündə 18 oktyabr 2020-ci ildə üçrəngli Azərbaycan bayrağı dalğalandı.


Xudafərin körpüsü unikal memarlıq abidəsidir. Xoşbəxtlikdən təbii qayalar üzərində inşa edilən Xudafərin körpüsünün bir hissəsi bu günə gəlib çatıb. "Xuda-Afərin" farscadan tərcümədə "Allah tərəfindən yaradılmış" mənasını verir. İpək yolunun üzərində yerləşən körpünün Hindistandan başlayaraq Yaxın və Orta Şərq ölkələri, Rusiya, Qərbi Avropa ölkələri ilə Azərbaycan arasında iqtisadi, eləcə də mədəni əlaqələrinin inkişafında böyük əhəmiyyəti olub. Eyni zamanda, hərbi strateji baxımdan önəmli ərazidə yerləşir. Məlumdur ki, körpünün işğaldan azad edilməsi ilə düşmənin İranla əlaqəni kəsildi.

Abbasqulu Ağa Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun icraçı direktoru, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Cəbi Bəhramov “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, Xudafərin körpüsü Azərbaycanın tən ortasında yerləşir: “Araz çayı geniş çaydır. Onu keçmək asan deyil.1-ci körpü 11 aşırımlı olmaqla ərəb xilafətinin hələ yaranmadığı zamanda tikilmişdi. 9-cu əsrin əvvəlində Xürrəmilər hərəkatı Azərbaycanın həm şimalını, həm də cənubunu əhatə etmişdi. Hərəkatın 300 mindən çox tərəfdaşı bu körpüdən istifadə etmişdi. 2- ci körpü isə 15 aşırımlıdır, 1027- ci ildə tikilib. Çay sal qayaların üstündən axır. Buna görə körpünün özülü qayanın üstündən qoyulub. Tikintidə bişmiş kərpicdən istifadə olunub. Ümumiyyətlə, hərbi-strateji, həmçinin, ticarət, iqtisadi nöqteyi-nəzərdən möhtəşəm memarlıq nümunəsidir. Xudafərin körpüsü Azərbaycan mədəniyyətinin intibah dövründə tikilib. Çar Rusiyası dövründə 1927-ci ildən başlayaraq ruslar tikanlı məftillər çəkdilər. 1993-cü il işğalı zamanı ermənilər Xudafərin körpüsünü top atəşinə tutdular. Azərbaycan əhalisi deportasiya edildikdən sonra İran bu körpüdən istifadə etdi. Azərbaycan kəndlərinin qarət edilib, İran bazarlarında satışa çıxarılması bağışlanmazdır. Təxminən, 1000 il əvvəl tikilib bu körpü. Azərbaycanın bütövlük simvoludur. Ümid edərəm ki, bir neçə ildən sonra körpünün 1000 illiyi təntənəli şəkildə qeyd olunar” .